Ο αρχαίος ποταμός Λάρισσος , (πελασγική ονομασία)

Ο Λαρισός  ποταμός πηγάζει από το όρος Μόβρη, τροφοδοτεί με νερό τα οικοσυστήματα της Στροφιλιάς και χύνεται στο Ιόνιο πέλαγος.

 Πελασγών ή Προελλήνων, η Λάρισσα, την οποία οι αρχαιολόγοι , Στράβων αναφέρει ότι δίπλα στο Λαρισσό υπήρχε η πιο αξιόλογη πόλη τοποθετούντου ο ποταμός. Ίχνη από τους οικισμούς αυτούς των Προελλήνων κοντά στο χωριό Λάππα και πιστεύεται ότι από αυτήν πήρε τ΄ όνομα βρίσκουμε Αχαΐα και σε άλλα υψώματα της Δυτικής Αχαΐας. Τότε ολόκληρη η μέσα στο "Τείχος των Δυμαίων" στον Άραξο, σε λόφους κοντά στη Κάτω Πελοπόννησος ονομαζόταν Πελασγία ή Απία.

  Κατά τη Μυθολογία η Λάρισσα ήταν η μητέρα του Αχαιού και από τα νερά του ποταμού ήπιε ο Ηρακλής.   Οι αρχαίοι τον Λαρισσό ποταμό ονόμαζαν και Βουπράσιον "απέχοντα από της στάδια και 30 από Δύμης" κατά τον Παυσανίαν. Στην αριστερή όχθη του Ήλιδος 157 υπήρχε Βουπράσιο που ανήκε στη Ηλεία. το Αρχαίο   Ο Λαρισσός είναι το αναγνωρισμένο όριο μεταξύ Αχαΐας και Ηλείας και έγινε πολλές φορές πεδίο μαχών Αχαιών και Ηλείων που κατοικούσαν στις δυο γειτονικές χώρες Δυμαίας και Βουπρασίας.

                                                  ΘΡΥΛΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΑΡΙΣΣΟ

Επί Τουρκοκρατίας τα χωριά Καρόσι και Μπάδα επικοινωνούσαν μεταξύ τους μέσω μιας υπόγειας σήραγγας, την οποία διαπερνούσε ο Λαρισσός ποταμός. Τα παιδιά από το Καρόσι και ο καλόγερος που τους μάθαινε γράμματα πήγαιναν στο κρυφό σχολειό που γινόταν στο Μπάδα.

Κάθε φορά όμως ο καλόγερος έφτανε πρώτος. Απορώντας πως τα καταφέρνει, τα Καρουσόπουλα παρακολούθησαν τον καλόγερο και τον είδαν που έμπαινε στη σήραγγα.

  Την επόμενη μέρα, πήραν κεριά και ξεκίνησαν να διασχίσουν τη σήραγγα, για να φτάσουν γρηγορότερα από τον καλόγερο, στο Μπάδα.Τα κεριά όμως τους έσβησαν και τα παιδιά πνίγηκαν στο ποτάμι. Ο καλόγερος χρησιμοποιούσε φανάρι για να βλέπει μέσα στη σκοτεινή σήραγγα χωρίς να κινδυνεύει να του σβήσει. Ο θρύλος συνεχίζεται λέγοντας πως τα φεσάκια των παιδιών τα βρήκαν στη πηγή του Χατζούρη (Χαραυγή).

Την ιστορία μας αφηγήθηκε ο Παπαδόπουλος Γεώργιος κάτοικος του χωριού Σπάτα.

        

                                            ΧΗΜΙΚΕΣ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ  

   Κατά την διάρκεια των επισκέψεων μας στο Λάρισσο ποταμό πραγματοποιήσαμε χημικές αναλύσεις στο νερό, τόσο στις πηγές (Ματαράγκα) όσο και στις εκβολές (Λάππα) του ποταμού, με τη χρήση της βαλίτσας της Merck. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων είναι:    

ΧΗΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΙ	ΛΑΠΠΑ	ΜΑΤΑΡΑΓΚΑ
ΑΜΜΩΝΙΟ	0,2 mg/l	0 mg/l
ΝΙΤΡΩΔΗ ΙΟΝΤΑ	0,3 mg/l	0,05 mg/l
ΝΙΤΡΙΚΟ ΑΛΑΣ	35 mg/l	10 mg/l
PH	7,5	7
ΟΛΙΚΗ ΣΚΛΗΡΟΤΗΤΑ	17 dH	12dH
ΦΩΣΦΟΡΙΚΑ	1,7 mg/l	0 mg/l

    Συγκρίνοντας τις τιμές στις δυο περιοχές παρατηρούμε ότι το νερό στις πηγές είναι πολύ καθαρότερο απ΄ ότι στις εκβολές. Αυτό το συμπέρασμα μας επιβεβαιώθηκε και από τις βιολογικές μετρήσεις του νερού.

ΠΗΓΗ: http://gym-k-achaias.ach.sch.gr/larisos.htm  
                                                                                                                                                                                                                            

                                                   τα γυρω βουνα

                                                     ΣΚΟΛΙΣ (960 μ.)

 Η πεδινή Δυτική Αχαΐα έχει το δικό της «βουναλάκι» που το ανακάλυψαν οι αναρριχητές αλλά και οι ανεμοπτεριστές και περνούν θαυμάσια σκαρφαλώνοντας ή πετώντας. Μόλις 960μ. υψόμετρο το βουνό αυτό και η ομορφιά του εντοπίζεται στους γυμνούς και απόκρημνους βράχους του. Οι παλιοί λένε ότι μόλις συννεφιάσει η βουνοκορφή του («πιάσει κατσούλα»), η βροχή είναι θέμα ωρών.   Το όρος Σκόλις βρίσκεται δυτικά του Ερύμανθου και η ψηλότερη κορυφή του είναι ο Προφήτης Ηλίας σε υψόμετρο 960 μέτρων. Το βουνό, το λένε πολλοί και Σανταμέρι, στο διάστημα που καλύπτει πάνω από το ομώνυμο χωριό αλλά και Πορτέικο, στο διάστημα που βρίσκεται πάνω από το χωριό Πόρτες.

 

                                                    ΜΟΒΡΗ (692μ.)

Είναι η προέκταση του όρους Σκόλις στα Δυτικά της Αχαΐας και το ύψος του μόλις που αγγίζει τα 692 μέτρα. Παλαιότερα ονομαζόταν Μαυρονέρι επειδή οι κάτοικοι της Αχαΐας, «ενοχοποιούσαν» το βουνό για τα μαύρα σύννεφα που έρχονταν από αυτό και έφερναν βροχή. Από το Μαυρονέρι πήραν το όνομά τους και τα Μαύρα Βουνά του Αράξου. Οι Φράγκοι παρέλαβαν την ονομασία, και κατά την εκφορά της Mauvre την έκαναν Μόβρη.

                                    ΣΚΙΑΔΟΒΟΥΝΙ (1.466 μ.)

Είναι σαν προέκταση του Ερύμανθου στα αριστερά του όπως κοιτάζετε το χάρτη. Με πλάτη στο Νομό Ηλείας και υψόμετρο 1.466 μ. «βλέπει» προς την περιοχή της Τριταίας.

ΠΗΓΗ: http://www.elabs.dreamhosters.com/achaea/